Maartensdijk, de Beeldenstorm en Alva’s Raad van Beroerten (1566-1569)

Een regio in het oog van de (Beelden)storm?

In 2016 was het 450 jaar geleden dat de Beeldenstorm begon en in 2017 wordt overal stilgestaan bij het 500ste geboortejaar van de Reformatie. Dit momentum in de geschiedenis vormt een goede gelegenheid om stil te staan bij het jaar 1566, toen de religieuze, sociale en economische spanningen tot het kookpunt stegen. Dat is ook interessant in plaatsen waar de Beeldenstorm aan voorbij is gegaan: bijvoorbeeld zestiende-eeuws Maartensdijk en omgeving!

Een explosieve mix van religieuze, sociale en economische onrust begon te gisten gedurende de lente en zomer van 1566. Daartoe aangevuurd door hagenpredikers ging men uiteindelijk tot actie over. De Beeldenstorm greep razendsnel om zich heen en het Spaans-Habsburgse bewind in Brussel wankelde op haar grondvesten. In de kleinere plaatsen rondom Utrecht bleef het doorgaans rustig. Toch waren de roerige tijden voor de inwoners van het zestiende-eeuwse Maartensdijk niet ver weg. Zo werd er bijvoorbeeld half augustus 1566 ten noorden van de stad Utrecht een hagenpreek gehouden door de mandenmaker Jan Arentsz. De preek werd gehouden ter hoogte van de Loevenhoutsedijk, binnen een straal van ongeveer 10 kilometer van het dorp. De Utrechtse autoriteiten waren niet van zins of bij machte hier iets tegen te ondernemen. Van een schout (de kasteelheer van Kasteel de Haar) die een bezoek aan zijn moeder belangrijker vond dan het verstoren van de hagenpreek hoefde men geen doortastend optreden te verwachten.

Koning Filips II stuurde de hertog van Alva met een troepenmacht om orde op zaken te stellen. Eenmaal aangekomen in Brussel stelde Alva een speciale rechtbank samen om de beeldenstormers op te sporen en te bestraffen: de Raad van Beroerten. Duizenden personen werden voor eeuwig verbannen uit het land. Wie de pech had in de kerkers terecht te komen wachtte vaak de doodstraf. Inbeslagname van bezittingen volgde na een vonnis. Voor de lokale geschiedenis levert dit soms mooie documenten op. Veroordeelden uit Utrecht hadden bijvoorbeeld stukken land in bezit rondom de stad. Werd Alva’s harde hand ook in Maartensdijk gevoeld? Wie was de hagenprediker die op 15 augustus 1566 preekte bij de Loevenhoutsedijk en waar ging zijn verhaal over? Hoe gingen commissarissen van de Raad van Beroerten te werk en welke interessante bronnen heeft dit opgeleverd voor de lokale geschiedenis? Tijdens de lezing wordt bij deze en andere vragen uitgebreid stilgestaan.

(tekst Sander Wassink; lezing 28-11-2017 )

Zes kernen, zes tentoonstellingen

Van zes kernen in onze gemeente wordt een tentoonstelling georganiseerd ter gelegenheid van het 30-jarig bestaan van de Historische Vereniging Maartensdijk en het 25-jarig bestaan van de Historische Kring D’Oude School De Bilt. De eerste is in juli in en over Hollandsche Rading (in het dorpshuis van Hollandsche Rading). Eind augustus volgt Groenekan (in Dorpshuis De Groen Daan). Maartensdijk is in september (in Dijckstaete) en Westbroek in oktober (in Molen De Kraai). De Bilt sluit deze reeks af in november in het HF Witte Centrum). Definitieve data, tijdstip van de officiële openingen en de overige data en openingstijden worden later bekend gemaakt. De tentoonstelling over 100 jaar Bilthoven ‘reist’  door het dorp; data en plaatsen kunt u vinden op ‘Van zodde tot pleisterplaats’.

Zes dagen over de geschiedenis van Hollandsche Rading van 1 tm 6 juli

Op zaterdag 1-7-2017 wordt in het Dorpshuis van Hollandsche Rading de tentoonstelling geopend. De tentoonstelling laat het ontstaan van de oude Maartensdijkse kern Hollandsche Rading en de geschiedenis zien aan de hand van oude foto’s/filmpjes, kaarten, voorwerpen en kunst van in Hollandsche Rading werkende kunstenaars van vroeger en heden, zoals schilderijen en kunstvoorwerpen. Deze kunst in tijdelijk in bruikleen gegeven door de kunstenaarts zelf.

De officiële opening vindt plaats om 13.00 uur in het Dorpshuis aan de Dennenlaan 57 in Hollandsche Rading. De heer Rob Klaassen, inwoner van Hollandsche Rading, zal de officiële opening verrichten. Tot 16.00 uur is de tentoonstelling die dag te bezoeken. Maandagavond 3-7 is de tentoonstelling open van 19.00 tot 21.00 uur. Dinsdagmiddag 4-7 is de tentoonstelling open van 13.00 tot 16.00 uur. Op woensdag 5-7 van 10.00 tot 12.00 tijdens de bijeenkomst van Leut zal de heer Henk Veenstra,ook woonachtig in Hollandsche Rading, de aanwezigen toespreken. ’s Avonds van 19.00 tot 21.00 uur is de tentoonstelling ook te bekijken, op donderdagmiddag 6-7 is de tentoonstelling voor het laatst te bezoeken van 13.00 tot 16.00 uur.

 

 

De Historische Verenigingen van De Bilt en Maartensdijk zullen ‘acte de presence’  geven op de open tuindagen van landgoed Vollenhove.

Op 23, 24 en 25 juni  zullen de Tuindagen voor de 20ste keer en tevens laatste keer worden georganiseerd. Dat kunnen we niet zomaar voorbij laten gaan en dit tijdperk zal feestelijk worden afgerond met extra activiteiten in stijl met het landgoed. Neem uw (klein)kinderen mee want ook aan hen wordt gedacht. De Tuindagen, een evenement waar cultuurhistorie, natuur en amusement elkaar aanvullen en waar u kunt genieten van de veelzijdigheid van een historisch landgoed. De inkomsten van deze dagen leveren een bijdrage aan de instandhouding van het landgoed.

Hieronder vindt u alle praktische gegevens. Voor meer informatie, zie : http://landgoedvollenhoven.nl/evenementen/tuindagen/

Downloaden (PDF, 1.09MB)

Flyer Fietstochten A5 2017.indd

banners Vierklank Zodde PleisterplaatsUITNODIGING

Langs Zompige Zodden en Plezante Pleisterplaatsen

De zon lokt ons naar buiten, een prachtige dag om een fietstocht te gaan maken die de historische verenigingen van De Bilt en Maartensdijk hebben samengesteld om onder andere daarmee hun respectievelijk 25 en 30 jarig bestaan te vieren.

U bent van harte uitgenodigd om aanwezig te zijn bij de feestelijke opening van de fietstocht op 22 april a.s. om 13.00 uur op Landgoed Eyckenstein. Het programma zal bestaan uit de opening zelf, een rondleiding door de tuin en moestuin van het landgoed door de familie van Boetzelaer en een afsluitend drankje, dat u wordt aangeboden door de jubilerende verenigingen. Hierna kunt u de fietstocht gaan fietsen. Er is een lange route van ongeveer 45 km voor e-bikers of ervaren fietsers en een korte versie van ongeveer 30 km.

Er is een papieren versie van de fietstocht beschikbaar bij de opening. Het is ook mogelijk de beschrijving te downloaden en te printen vanaf onze speciale jubileum website: www.vanzoddetotpleisterplaats.nl . Het allermooist is het als U de tocht kunt downloaden op uw smartphone of iphone, zodat u tijdens de tocht kunt luisteren naar de historische informatie over landschap, kerken en buitenplaatsen. In de flyer vindt u alle benodigde instructie.

Wilt u zo vriendelijk zijn om even te laten weten of u bij de opening aanwezig zult zijn en met hoeveel personen. mailto:baldinevandenbosch@gmail.com

Wij hopen u allen op 22 april te mogen begroeten en op mooi weer. En mocht het onverhoopt regenen dan bevelen wij u de fietstocht van harte aan voor een zonniger moment, maar de opening gaat dan gewoon door.

Met vriendelijke groet

Namens de jubileumwerkgroep 2017

Baldine van den Bosch

Henric de Jong Schouwenburg

Op 15 november wordt de tweede najaarslezing gegeven door Philippe Hondelink over

Opkomst en Ondergang van Vroom en Dreesman

Locatie Ontmoetingskerk  Julianalaan  Maartensdijk

 

Ter gelegenheid van het thema van de Open Monumentendag van dit jaar, ‘Iconen en Symbolen’, geeft het organiserend Comité een boekje uit waarin Abe Postema een fraaie sfeertekening geeft van diverse iconen en symbolen in de zes kernen van gemeente De Bilt. Het boekje bevat uitgebreide beschrijvingen en plattegronden van de kernen van De Bilt waarop de besproken iconen en symbolen aangegeven staan. Het boekje is o.a. verkrijgbaar bij het Gemeentehuis van De Bilt en op de dag zelf bij de deelnemende monumenten. Zie voor meer informatie de website van de Open Monumentendag De Bilt: www.monumentendebilt.nl.

 

10 september Open Monumenten Dag.

25 oktober  lezing over Dudok in Hilversum door mevrouw Annette Koenders

15 november lezing over de Opkomst en Ondergang van Vroom en Dreesman door Philippe Hondelink

dinsdag 24 mei

Algemene ledenvergadering , na de pauze lezing van de heer Hufen over de edelsmeden in Utrecht.

vrijdag 17 juni

Excursie naar Gorinchem en de Biesbosch. Zie de nieuwsbrief van maart