WO2 in de familie

Krischan Hagedoorn is fractievoorzitter van de Pvda in de gemeenteraad van De Bilt. Naast zijn fulltime baan en de vele activiteiten, die in zijn politieke functie noodzakelijk zijn, maakt Krischan tijd voor de Stichting Struikelstenen in De Bilt.
We vroegen hem om één oorlogsverhaal uit De Bilt te noemen dat nooit vergeten mag worden. Daarop vroeg hij of hij, in plaats daarvan, een familieverhaal mocht noemen, dat duidelijk maakt waarom hij de Stichting Struikelstenen De Bilt zo belangrijk vindt.
Natuurlijk mag dat en dit is zijn verhaal …

Vita van den Bergh was een Joods meisje dat midden in de oorlog werd geboren. Haar ouders waren ondergedoken en haar broertjes en zusje zaten ondergedoken op andere adressen.
Toen Vita zes weken oud was, lieten haar ouders haar te vondeling leggen. Zij zochten een vertrouwd, niet-Joods gezin bij wie zij op de stoep kon worden gelegd.
Mijn oom Jo Hagedoorn werd in het plan betrokken. Op de avond van 14 januari 1943 vond mijn tante Jansje de baby op de stoep voor hun huis. Het kindje was warm ingepakt en had babyspullen bij zich. In de dagen daarna werd het meisje aangegeven bij de Burgerlijke Stand. Zij kreeg de naam Sophia Hagedoorn.
Mijn oom deed illegaal werk en mijn tante was hoogzwanger. Zij besloten Vita bij andere mensen te laten onderduiken. Mijn oom werd begin 1944 opgepakt en in augustus van dat jaar in het concentratiekamp Vught gefusilleerd.
Niet alleen Vita, maar ook haar ouders, broertjes en zusje overleefden de oorlog en het gezin werd herenigd.

Ik ben dus opgegroeid met het verhaal van mijn oom en de onvoorstelbare Jodenvervolging in de tweede wereldoorlog. Voor Vita is het goed afgelopen, maar voor zes miljoen andere Joden niet. In de Stichting Struikelstenen proberen we – nu ook in De Bilt – te zorgen dat er voor deze slachtoffers een naam en een herinneringsplaats blijft.

Verhalen van Joodse onderduikers en overlevers uit De Bilt vindt u in de tabel hieronder als u het trefwoord ‘ Joods’ intikt in het zoekvak.
We hopen dat de Stichting Struikelstenen De Bilt er in slaagt om heel veel namen, van degenen die het NIET hebben overleefd, voor vergetelheid te behoeden.

TitelAuteurBronPublicatiedatumHyperlinkInfo:    
Bezet en Verzet: De Bilt en Bilthoven in OorlogstijdJ.C. Brugmanboek1-1-1993Klik hier... In 1989 kreeg ik de gelegenheid, om een grote bunker die aan de achtertuin van mijn woning aan de Tollenslaan grensde, te verwerven. Bij de naspeuringen, waarvoor deze bunker was gebouwd en wie daarin dan wel gehuisd hadden, ontdekte ik dat er in de oorlogstijd in deze omstreken zeer veel was gebeurd.
The Long ReturnBob Porterboek1-1-1997Klik hier... Bob Porter was a Bomb Aimer in a Lancaster bomber, that exploded at 22,000 feet. He and the engineer were the only survivors. In het boek The Long Return noemt bommenrichter/ reservepiloot Bob Porter zes Canadese soldaten die gelijk met een groep gedeserteerde Duitsers in Fort Ruigenhoek in Groenekan hebben gezeten.
Tuindorp Een bedrijvige gemeenschap in de twintigste eeuw. Rob Hufen Hznboek1-1-2001Klik hier... Geschiedenis en biografisch woordenboek. Stichting De Plantage
Utrecht in VerzetT. Spaans van der Bijlboek1-1-2005Klik hier... In de Tweede Wereldoorlog waren in Utrecht, met name aan de Maliebaan, talrijke Duitse organisaties, alsmede het hoofdkwartier van de NSB gevestigd. Daardoor ontstond wel het beeld dat Utrecht als geheel 'een foute stad' was. 2005ISBN9077030239 Uitgever Stichting De Plantage.
Vergeten bunkers, forten in en om De Bilt en het Duitse 88e legerkorps in De BiltJ.C. Brugmanboek1-1-2006Klik hier... Tijdens de Tweede Wereldoorlog werden in de Gemeente De Bilt zo'n 80 betonnen bunkers gebouwd om onderdak en bescherming te bieden aan het hoofdkwartier van het 88ste Duitse Legerkorps dat daar gevestigd was.
Terugblik bij strijklichtH.W. von der Dunkboek1-1-2008Klik hier... Jeugdherinneringen van de Nederlandse historicus (1928) van joods-Duitse afkomst, tegen de achtergrond van jodenvervolging, de Duitse bezetting en de bevrijding. Leraar aan de Werkplaats Kindergemeenschap in Bilthoven en later hoogleraar Universiteit Utrecht ISBN9789035133914 UitgeverPrometheus.
Weest manlijk, zijt sterk. Pim Boellaard (1903-2001) Het leven van een verzetsheld.Withuis, J.boek1-1-2008Klik hier... Pim Boellaard was een held- een verzetsheld, maar ook een held in de wijze waarop hij zijn jaren in de zwaarste concentratiekampen doorstond. Tijdens zijn gevangenschap in het 'Oranjehotel' werd Boellaard als enige ondervraagd door zowel Himmler als Heydrich, waarbij hij deze hoge nazi's verbaasde door zijn standvastigheid. Woonde in villa Kloosterend in De Bilt. Uitgever De Bezige Bij, ISBN9789023427834
Fighting for Survival Gevecht om te overlevenDan (E.H.) Kampelmacherboek1-1-2008Klik hier...In 1938 gevlucht uit Wenen. Ondergedoken in De Bilt. Bureveld 2, Bunnikseweg 10. Uitgever Verbum, Laren (NH) ISBN9789074274128
AutobiografieMarten Mobach boek1-1-2010Klik hier... Vanaf 1942 betrokken bij het verzet in Westbroek. Op 5 mei 1945 door de bezetter opgepakt. Zijn vriend Minne Bouma werd direct doodgeschoten. Marten en de anderen werden in een auto geladen om hen in Fort de Bilt terecht te stellen. Maar de auto liep vast in een menigte hun bevrijding vierende Utrechtenaren. Uitgever M. Mobach in De Bilt ISBN9789067204996
Hoe heette ik ook alweerKarel Beesemerboek1-1-2010Klik hier... Hoe hij als Joods jongetje uit Amsterdam via allerlei omzwervingen onder meer in Bilthoven - in Renkum een veilig onderduikadres vond. Na de oorlog, toen bleek dat zijn familie was omgekomen, blijft hij in Renkum in het pleeggezin en groeit er op. Uitgever Kontrast, Oosterbeek ISBN9789490834012
Het Boschhuis Kroniek van een familiePauline Broekemaboek1-1-2013Klik hier... Het Boschhuis aan de Beetslaan in Bilthoven. Het boek is de geschiedenis van wereldverbeteraars en het gewelddadige einde van een naieve droom: Pieter ter Beek wordt in 1944, zes maanden voor de bevrijding, door de Duitsers gefusilleerd.
We will remember themIvo de Jongboek1-1-2014Klik hier... Brigadegeneraal en historicus drs. Ivo de Jong geeft de tien jonge bemanningsleden van de B17, die neerstortte bij Groenekan, stem en gezicht. Hij deed al eerder gedetailleerd onderzoek naar deze noodlanding voor zijn boekMission 376 Battle over the Reich: 28 May 1944
Groenekan en de Tweede WereldoorlogF. Klok, W. Hoebink, W. van Schaikboek1-1-2015Klik hier...Particuliere uitgave. Klok, Groenekan ISBN9789082425901
Bilthoven en De Bilt tijdens de Tweede WereldoorlogBernard Schutboek1-1-2015Klik hier... In dit oorlogsboek wordt zo nauwkeurig beschreven wat er zich in de gemeente De Bilt heeft afgespeeld tijdens die vijf lange jaren. En dat is niet gering. In Bilhoven was de staf gevestigd van het 88e Duitse Legerkorps. Hele stukken van de gemeente waren Sperrgebiet. Er heerste angst voor razzia's en de iedere dag mogelijke bombardementen. Uitgeverij De drie ceders, Bilthoven ISBN9789082346404
Jacoba van Tongeren en de onbekende verzetshelden van Groep 2000 (1940-1945)Trudy Admiraal, Paul van Tongerenboek1-1-2015Klik hier... Dit boek is gebaseerd op de authentieke memoires van Jacoba van Tongeren (1903-1967) die -als enige vrouw- in de Tweede Wereldoorlog een grote verzetsgroep oprichtte en vijf jaar lang leidde: Groep 2000. Groep 2000 zorgde tussen 1940 en 1945 voor 4500 onderduikers in Amsterdam en stond aan de wieg van het blad Vrij Nederland. De Groep telde circa 140 leden van 85 van hen is een korte biografie opgenomen. Groenekan
De rekening van vijf jaar oorlog. Bilthoven en De Bilt de eerste jaren na de bevrijdingBernard Schutboek1-1-2018Klik hier... De eerste jaren na de bevrijding waren voor velen hard en bitter. Twee onderwerpen stonden voorop in de politieke belangstelling: wat te doen met de 150.000 opgepakte foute Nederlanders die meestal zonder enige voorziening in kampen waren gestopt. Uitgeverij De drie ceders, Bilthoven ISBN9789082346411
De nagekomen verhalen (Groenekan en de Tweede Wereldoorlog)F. Klokboek01-4-2020Klik hier...In De Nagekomen Verhalen beschrijft Frank Klok aanvullingen en nieuwe verhalen, die hem bereikten na de publicatie in 2015 van het boek Groenekan en de Tweede Wereldoorlog (auteurs waren toen, naast Frank Klok, ook Wim Hoebink en Wim van Schaik). Onder meer over Joods verzet door het Joodse echtpaar Herman Herschel en Thea Herschel-Fruitman.
Het herdenkingsmonument bij JagtlustE. SchulerDBG1-4-1995Klik hier...In De Bilt staateen monument met een bi jzondere bekroning van een getalenteerde Nederlandse beeldhouwer, van wie velen vast wel eens werk in Artis hebben gezien. Jaap Kaas werd in 1898 als kind van vrijzinnig joodse ouders in Amsterdam geboren.
Jaargangen 2017 tm 2019 nog niet online beschikbaarDBG27-1-2020
De Bevrijding in de gemeente De BiltJ.C. BrugmanDBG 1-4-1995Klik hier...De Duitse legers in Noord-West-Duitsland en Nederland hadden op 4 mei 1945 weliswaar gecapituleerd, maar daar was hier nog niets van te merken. Pas op 7 mei verschenen de eerste Engelse pantservoertuigen op de Utrechtseweg, komende uit de richting Amersfoort.
Donkere wolken, ook over de WerkplaatsAnneke van HeertumDBG 1-5-1996Klik hier...De Werkplaats, gebeurtenissen uit de periode mei 1939 tot maart 1941 zoals opgetekend in de notulen (minuten) van de wekelijkse Medewerkerssamenkomsten.
Vluchteling in De Bilt Dr. K.J. HahnAnneke IsegerDBG 1-6-1998Klik hier...Dr.K.J.Hahn(85) vlucht vanuit Praagnaar Nederland dat zijn tweede vaderland werd.Als Sudeten-Duitserin Karlsbad (Tsjecho-Slowakije) geboren,vluchtte hij na de Kristailnacht naar Nederlan.d
De luchtoorlog boven onze gemeenteJ.C. BrugmanDBG 1-9-2003Klik hier... In totaal zijn er in de oorlogstijd 9 vliegtuigen in onze gemeente neergestort, twee Amerikaanse en zeven Duitse. Verder zijn er 13 bomaanvallen c.q. beschietingen bekend en er zijn er 43 mensen omgekomen (11 inwoners van de gemeente De Bilt, 8 Amerikanen en 24 Duitsers).
LuchtaanvallenJ.C. Brugman DBG 1-12-2003Klik hier...Vervolg op Luchtoorlog boven de gemeente.
Het drama in Westbroek op 5 mei 1945J.C. BrugmanDBG 1-3-2004Klik hier...Op bevrijdingsdag ontstond in Westbroek een gevecht tussen de lokale verzetsgroep en een eenheid van het Duitse leger. Hierbij zijn elf mensen gesneuveld, zes verzetsmensen, drie burgers en twee Duitse soldaten.
Het drama in Westbroek op 05 mei 1945 (naschrift van de redactie)RedactieDBG 1-9-2004Klik hier...Foto van de zes verzetsmensen uit Westbroek
Bilthoven in de hongerwinter, grepen uit het dagboek van Luise Kramer-Scheffels Bewerkt door J.J. VosDBG 1-9-2004Klik hier...Grepen uit het dagboek van Luise Kramer-Scheffels, die in de Tweede Wereldoorlog in Bilthoven woonde. Haar man was hoogleraar in Berlijn, maar na de beruchte Reichskristallnacht van 9 op 10 november 1938 gevlucht.
9 oktober 1944, een rampdag voor onze gemeenteJ.C. Brugman DBG 1-9-2004Klik hier...Het drama begon maandagmorgen 9 oktober, toen enkele Landwachters een inval deden in een huis aan het 'Jodendom'. Jacht op onderdukers. Veertien mensen afgevoerd naar Neuengamme.
Bilthoven in de hongerwinter, lezersreactieDr. J.Ph. Wolff DBG 1-12-2004Klik hier...Aanvullingen en correcties.
Verdediging van de oostelijke toegang tot UtrechtJ.C. BrugmanDBG 1-12-2004Klik hier...Fort de Bilt (Nieuwe Hollandse Waterlinie NHW) in oorlogstijd. Werk Griftenstein.
Het Nieuwe Lyceum De donkere oorlogsjaren 1Wim KrommenhoekDBG 1-3-2005Klik hier...Toen de oorlog uitbrak bestond Het Nieuwe Lyceum vijf jaar. Kort daarvoor had men het nieuwe gebouw aan de Jan Steenlaan betrokken onder leiding van de nog jonge rector Van Popta. De school bezat toen een internaat aan het Vermeerplein. 1935 tm 1941
Het Nieuwe Lyceum De donkere oorlogsjaren 2Wim KrommenhoekDBG 1-6-2005Klik hier...Vervolg. 1942 en later
Het verzet in onze gemeente J.C. BrugmanDBG 1-6-2005Klik hier...Dertien gesneuvelde Biltse verzetsmensen. Hf. van Aalderen, M. Balk, P.J. ter Beek, A.P.M. Fauchey, A.J. van Ginkel, M.f. Groen, f. G.A. van Medenbach de Rooy, f. Sickenga, H.J.A. van Tarel, ]. W. Vermaak, S. de Wolf , f. Hofstede en jonkheer dr. f. de Marees van Swinderen.
Overleven in De BiltDan (E.H.) Kampelmacher DBG 1-3-2007Klik hier...Kampelmacher dook onder bij Jitze Kraaikamp van de boerderij 'Bureveld 2'
Het hoofdkwartier van het 88e Duitse legerkorps in Bilthoven J.C. BrugmanDBG 1-6-2007Klik hier...Sinds 1943 hoofdkwartier in Bilthoven-Noord. Het commando in de villa Zonneheuvel aan de Bilderdijklaan. Logistieke deel in en om Jagtlust. Verbindingsafdeling aan de Gerard Doulaan en de Van Dijcklaan. Commandant van de korpsartillerie aan de Beethovenlaan, hoek Soestdijkseweg.
De BS-groep De Bilt 1943-1946Marcel HermensDBG 1-9-2007Klik hier...Tussen 1943 en 1945 was in De Bilt een verzetsgroep actief. Elf mannen en twee vrouwen. Leden van de groep, waarvan de namen nog bekend zijn, waren: Jaap Balvers, Kees Bakker, Ton van der Hel, Lu Berkt, Jan Schoonis, Anton de Geest, Nico van Vulpen, Niek Jansen en Minne de Swart.
Hoe heette ik ook alweer? Gerrit van GinkelDBG 1-12-2010Klik hier...Persoonlijke herinneringen. Onder meer Theresiaschool. Bombardement Julianalaan.
Een held, geen heilige. Pim BoellaardSteven HagersDBG 1-9-2011Klik hier...Verzetsman, kampoverlevende en succesvolle zakenman W.A.H.C. Boellaard (1903-2001). In 2008 verscheen de biografie Weest manlijk, zijt sterk door Jolande Withuis
De oorlogsdagboeken van mevrouw Van Bodegraven (G van Bodegraven – van der Bijl)12 delige serie Deel 1 Bewerking redactie DBG 1-12-2011Klik hier...Deels ingekort dagboek in 12 delen van Grietje van Bodegraven-van der Bijl. Geboren op 2 oktober 1881 en gestorven bijna 90 jaar oud op 26 mei 1971. Echtgenoot Jacob van Bodegraven. Samen dreven zij een boek- en kantoorboekhandel op de Dorpsstraat in De Bilt.
De oorlogsdagboeken van mevrouw Van Bodegraven (G van Bodegraven – van der Bijl)12 delige serie Deel 2 Bewerking redactie DBG 1-12-2011Klik hier...Deels ingekort dagboek in 12 delen van Grietje van Bodegraven-van der Bijl. Geboren op 2 oktober 1881 en gestorven bijna 90 jaar oud op 26 mei 1971. Echtgenoot Jacob van Bodegraven. Samen dreven zij een boek- en kantoorboekhandel op de Dorpsstraat in De Bilt.
De oorlogsdagboeken van mevrouw Van Bodegraven (G van Bodegraven – van der Bijl)12 delige serie Deel 3 Bewerking redactie DBG 1-12-2011Klik hier...Deels ingekort dagboek in 12 delen van Grietje van Bodegraven-van der Bijl. Geboren op 2 oktober 1881 en gestorven bijna 90 jaar oud op 26 mei 1971. Echtgenoot Jacob van Bodegraven. Samen dreven zij een boek- en kantoorboekhandel op de Dorpsstraat in De Bilt.
De oorlogsdagboeken van mevrouw Van Bodegraven (G van Bodegraven – van der Bijl)12 delige serie Deel 4 Bewerking redactie DBG 1-12-2011Klik hier...Deels ingekort dagboek in 12 delen van Grietje van Bodegraven-van der Bijl. Geboren op 2 oktober 1881 en gestorven bijna 90 jaar oud op 26 mei 1971. Echtgenoot Jacob van Bodegraven. Samen dreven zij een boek- en kantoorboekhandel op de Dorpsstraat in De Bilt.
De oorlogsdagboeken van mevrouw Van Bodegraven (G van Bodegraven – van der Bijl)12 delige serie Deel 5 Bewerking redactie DBG 1-12-2011Klik hier...Deels ingekort dagboek in 12 delen van Grietje van Bodegraven-van der Bijl. Geboren op 2 oktober 1881 en gestorven bijna 90 jaar oud op 26 mei 1971. Echtgenoot Jacob van Bodegraven. Samen dreven zij een boek- en kantoorboekhandel op de Dorpsstraat in De Bilt.
De oorlogsdagboeken van mevrouw Van Bodegraven (G van Bodegraven – van der Bijl)12 delige serie Deel 6 Bewerking redactie DBG 1-12-2011Klik hier...Deels ingekort dagboek in 12 delen van Grietje van Bodegraven-van der Bijl. Geboren op 2 oktober 1881 en gestorven bijna 90 jaar oud op 26 mei 1971. Echtgenoot Jacob van Bodegraven. Samen dreven zij een boek- en kantoorboekhandel op de Dorpsstraat in De Bilt.
De oorlogsdagboeken van mevrouw Van Bodegraven (G van Bodegraven – van der Bijl)12 delige serie Deel 7 Bewerking redactie DBG 1-12-2011Klik hier...Deels ingekort dagboek in 12 delen van Grietje van Bodegraven-van der Bijl. Geboren op 2 oktober 1881 en gestorven bijna 90 jaar oud op 26 mei 1971. Echtgenoot Jacob van Bodegraven. Samen dreven zij een boek- en kantoorboekhandel op de Dorpsstraat in De Bilt.
De oorlogsdagboeken van mevrouw Van Bodegraven (G van Bodegraven – van der Bijl)12 delige serie Deel 8 Bewerking redactie DBG 1-12-2011Klik hier...Deels ingekort dagboek in 12 delen van Grietje van Bodegraven-van der Bijl. Geboren op 2 oktober 1881 en gestorven bijna 90 jaar oud op 26 mei 1971. Echtgenoot Jacob van Bodegraven. Samen dreven zij een boek- en kantoorboekhandel op de Dorpsstraat in De Bilt.
De oorlogsdagboeken van mevrouw Van Bodegraven (G van Bodegraven – van der Bijl)12 delige serie Deel 9 Bewerking redactie DBG 1-12-2011Klik hier...Deels ingekort dagboek in 12 delen van Grietje van Bodegraven-van der Bijl. Geboren op 2 oktober 1881 en gestorven bijna 90 jaar oud op 26 mei 1971. Echtgenoot Jacob van Bodegraven. Samen dreven zij een boek- en kantoorboekhandel op de Dorpsstraat in De Bilt.
De oorlogsdagboeken van mevrouw Van Bodegraven (G van Bodegraven – van der Bijl)12 delige serie Deel 10 Bewerking redactie DBG 1-12-2011Klik hier...Deels ingekort dagboek in 12 delen van Grietje van Bodegraven-van der Bijl. Geboren op 2 oktober 1881 en gestorven bijna 90 jaar oud op 26 mei 1971. Echtgenoot Jacob van Bodegraven. Samen dreven zij een boek- en kantoorboekhandel op de Dorpsstraat in De Bilt.
De oorlogsdagboeken van mevrouw Van Bodegraven (G van Bodegraven – van der Bijl)12 delige serie Deel 11 Bewerking redactie DBG 1-12-2011Klik hier...Deels ingekort dagboek in 12 delen van Grietje van Bodegraven-van der Bijl. Geboren op 2 oktober 1881 en gestorven bijna 90 jaar oud op 26 mei 1971. Echtgenoot Jacob van Bodegraven. Samen dreven zij een boek- en kantoorboekhandel op de Dorpsstraat in De Bilt.
De oorlogsdagboeken van mevrouw Van Bodegraven (G van Bodegraven – van der Bijl)12 delige serie Deel 12 Bewerking redactie DBG 1-12-2011Klik hier...Deels ingekort dagboek in 12 delen van Grietje van Bodegraven-van der Bijl. Geboren op 2 oktober 1881 en gestorven bijna 90 jaar oud op 26 mei 1971. Echtgenoot Jacob van Bodegraven. Samen dreven zij een boek- en kantoorboekhandel op de Dorpsstraat in De Bilt.
Herinneringen van een twaalfjarige jongenArt Lengkeek, vert. en bewerkt door Steven HagersDBG 1-3-2015Klik hier...Persoonlijke herinneringen van Art Lengkeek . Geboren en getogen in Bilthoven. Nu Canadees en wonend in Vancouver Canada. Onder meer spooerwegstaking, hongerwinter en bevrijding.
Eind november 1944Hans de GrootDBG 1-9-2015Klik hier...Persoonlijke herinneringen van Jan de Groot. Periode eind 1994. Viering 12½-jarig huwelijksfeest met echtgenote Mien van der Wurf .
Een nagelaten document (van Velo Bierman)Bernard Schut en Bernard VeermanDBG 1-12-2015Klik hier...Velo Bierman. Geschiedenis van een fotoalbum. Foto's van het artsenproces in Neurenberg waar de medische top van het Derde Rijk terecht stond. Nacht und Nebel kamp Natzweiler
De onbeduidendheid stinkt ten hemel. Interview met prof dr Hermann von der DunkSteven HagersDBG 1-12-2016Klik hier...Het is 1937, een Duitse familie wijkt uit op de vlucht voor het Naziregime. Het gezin Von der Dunk strijkt neer in Bilthoven. Duitse vader en eveneens Duitse, maar ook Joodse, moeder, een dochter en een zoon.
Het herdenkingsmonument bij JagtlustRedactieOMDB19-6-2018Klik hier...Bij het gemeentehuis Jagtlust in Bilthoven staat een monument ter herdenking van de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog. Het stelt een leeuw voor met op ...
Een trieste Bevrijdingsdag in WestbroekRedactieOMDB3-7-2018Klik hier...Afgebeeld is het monument ter herinnering aan de gevallenen tijdens de Tweede Wereldoorlog in Westbroek. Hier staan ook de namen van de op 5 mei ...
Van Ravenswaay, burgemeester in OorlogstijdRedactieOMDB3-7-2018Klik hier...In 1943 kreeg De Bilt een burgemeester die lid was van de NSB. Hij heeft die functie bijna twee jaar waargenomen. Cornelis van Ravenswaay was ...
De werken bij GriftensteinRedactieOMDB9-7-2018Klik hier...Aan weerszijden van de Utrechtseweg, vlakbij de benzinestations, kan men nog altijd de resten zien van een infanteriestelling die bekend staat als de Werken bij ...
De Nederlandse Volksdienst in MaartensdijkRedactieOMDB10-7-2018Klik hier...Afgebeeld is een bijeenkomst in de open lucht van de Nederlandsche Volksdienst. Die vond in 1942 plaats in de muziektent op de hoek van de ...
Het nieuws van de bevrijding in De BiltRedactieOMDB10-7-2018Klik hier...Afgebeeld is de intocht van de militairen van het 49th Reconnaissance Regiment, de Polar Bears, op 7 mei 1945 bij Fort De Bilt.
De isolatie van Joden in MaartensdijkRedactieOMDB15-7-2018Klik hier...Dit bordje Joden niet gewenscht werd in 1941 of 1942 geplaatst in de Raiffeisenlaan in Maartensdijk. (Collectie het Utrechts Archief). In 1936 werd de Joodsche Vereeniging Tuindorp opgericht. Dat deel van het dorp ...
Pim Boellaard, verzetsmanRedactieOMDB24-7-2018Klik hier...W.A.H.C. Boellaard, roepnaam Pim (1903 - 2001), was een Nederlandse verzetsman en ondernemer. In 1938 kwam in hij De Bilt wonen in het Kloosterpark ...
De forten van de Nieuwe Hollandse WaterlinieRedactieOMDB24-7-2018Klik hier...De Nieuwe Hollandse Waterlinie, die in de negentiende eeuw ontwikkeld werd, bestond uit terreinen die men onder water kon zetten en uit forten. Drie forten ...
Het Verloren KerkhofRedactieOMDB25-7-2018Klik hier...Een ouderwetse dodenakker, bestemd voor andersdenkenden, stond er boven het artikel in de Vierklank van 24 oktober 2017. Op de foto ziet men het toegangshek.
Eerste Nederlandse verzetskrant kwam uit MaartensdijkRedactieOMDB6-8-2018Klik hier...Afgebeeld is het eerste exemplaar van het eerste Nederlandse ondergrondse verzetsblad, het Bulletin, dat werd uitgegeven in Maartensdijk. Het werd samengesteld en geproduceerd door de ...
Het monument voor een neergestorte Amerikaanse bommenwerperRedactieOMDB6-8-2018Klik hier...Op de foto zien we een monument dat op 28 mei 2014 in Groenekan werd onthuld ter nagedachtenis aan de bemanning van een Amerikaanse bommenwerper ...
De Nationale Jeugdstorm in BilthovenRedactieOMDB14-8-2018Klik hier...Op deze foto staan jongens in het gelid tijdens een kamp van de Nationale Jeugdstorm in Bilthoven in 1934 of 1935. In het midden staat ...
De evacuatie van Achttienhoven en WestbroekRedactieOMDB18-8-2018Klik hier...Hier ziet men een schets van een afbeelding op een houten bank, opgesteld in het bejaardenhuis De Rustenburcht in Ursem. De afbeelding waarin de titel ...
Wim Sassen ontsnapt uit Fort BlauwkapelRedactieOMDB24-8-2018Klik hier...Afbeelding: Blauwkapel in 2013 (foto HenkvD Wikipedia). Op kerstavond 1945 ontsnapte de oorlogsmisdadiger Willem Sassen uit Fort Blauwkapel waar hij gevangen gezet was. Men vertelt ...
De Bevrijding van MaartensdijkRedactieOMDB11-11-2018Klik hier...Op 7 mei 1945 reden Engelse bevrijders als eerste Maartensdijk binnen. Hier zijn deze Polar Bears die met hun half tracks naar het dorp reden ...
Willy van der Heide, schrijver van jeugdboekenRedactieOMDB4-12-2018Klik hier...Willy van der Heide is bekend als schrijver van de Bob Evers serie, jeugdliteratuur die destijds verslonden werd. Hij woonde korte tijd op de Hasebroeklaan ...
Een burgemeester in crisis- en oorlogstijdRedactieOMDB31-12-2018Klik hier...Op deze foto zien we het complete gemeentelijke apparaat, bestuurders en ambtenaren van Maartensdijk in 1936. (Foto collectie Koos Kolenbrander, geplaatst met diens toestemming).
Het verzet in MaartensdijkRedactieOMDB31-12-2018Klik hier...Afgebeeld zijn leden van de Maartensdijkse knokploeg: v.l.n.r. Karel de Ridder, Gert Mastenbroek, Boetje Hommes, Rijk de Nooij, Huib Doornenbal en een onbekende.
Neergehaald in de oorlog: sergeant vlieger Jansen uit De BiltRedactieOMDB5-2-2019Klik hier...Sergeant-vlieger Wilhelmus Johannes Gijsbertus Jansen, geboren op 23 november 1915 in De Bilt, vlieger bij de Koninklijke Marine Luchtvaart Dienst, werd in zijn Lockheed Hudson ...
Westbroek en de Slag in de JavazeeRedactieOMDB5-2-2019Klik hier...Op 27 februari 1942 leverde een geallieerd eskader onder leiding van schout-bij-nacht Karel Doorman slag tegen de Japanners in de Javazee. De toen 29-jarige luitenant-ter-zee ...
Concentratiekampen en verzetsmensen uit de BiltRedactieOMDB5-2-2019Klik hier...Op de erelijst van gevallenen tijdens de Tweede Wereldoorlog in het gebouw der Tweede Kamer, komt een aantal uit het gebied van de huidige gemeente ...
Het verzet in De Bilt en Bilthoven: fotograaf Salomon de WolfRedactieOMDB11-2-2019Klik hier...Er waren in De Bilt en Bilthoven vele vormen van verzet tegen de Duitse bezetter. Men leest in het artikelHet verzet in onze gemeente ...
Bilthovense oorlogsslachtoffers in 1944RedactieOMDB12-2-2019Klik hier...Afgebeeld is Rembrandtlaan 74, Sursum Corda of De harten omhoog (foto: Henk van de Bunt, Vierklank). Dit pand is een herinneringsoord van betekenis in Bilthoven. Koerierster …
Duitse troepen en bunkers in BilthovenRedactieOMDB20-2-2019Klik hier...Afgebeeld is een bunker van een bunkercomplex gebouwd in de driehoek tussen de Bilderdijklaan, Tollenslaan en Hasebroeklaan. (Foto: collectie d’Oude School)
Pim Reijntjes, verzetsmanRedactieOMDB22-2-2019Klik hier...Pim Reintjes (1919-2014) uit Hollandse Rading kende een veelbewogen leven. Tijdens de oorlog was hij actief in het verzet en overleefde hij twee concentratiekampen.
De april-meistakingen in De BiltRedactieOMDB4-3-2019Klik hier...In 1943 vonden in heel Nederland de april-meistakingen plaats. In De Bilt waren opvallend veel werknemers bij de stakingen betrokken. Hierboven ziet men een besluit ...
Het Nederlands BrandweerorkestRedactieOMDB5-3-2019Klik hier...Het Nederlands Brandweerorkest is gevestigd in Bilthoven. Vroeger werd deze vereniging de Brandweerharmonie genoemd. Het is het enige brandweerorkest in Nederland. Onderdelen van de vereniging ...
Een joods echtpaar uit MaartensdijkRedactieOMDB5-3-2019Klik hier...Op deze foto is het joodse echtpaar Leipold te zien met getuigen en familie tijdens hun bruiloft in Maartensdijk.
De bevrijding: herinneringen van Luise Kramer-ScheffelsRedactieOMDB12-3-2019Klik hier...In het dagboek van Luise Kramer-Scheffels kan men lezen: 4/5: Holland capituleert. Eindelijk. 6/5: De laatste twee dagen een gekkenhuis, kinderen met oranje mutsen, vlaggetjes, ...
De bevrijding: herinneringen van Herman von der DunkRedactieOMDB14-3-2019Klik hier...De dag na het capitulatienieuws verscheen de eerste groene jeep in de Van der Helstlaan met twee rode baretten op breed lachende en zwaaiende zeer ...
De bevrijding: herinneringen van Peter HoefnagelsRedactieOMDB14-3-2019Klik hier...De jazz-band. Ik zou voor zaterdag flink gaan oefenen. In het dorp op het Emmaplein was een houten muziektent opgetrokken. Hij was leeg nu, zo vroeg ...
Rommel op JagtlustRedactieOMDB15-3-2019Klik hier...In 1943 vorderde de Duitse Wehrmacht Jagtlust, dat tot dan toe als gemeentehuis van De Bilt was gebruikt. Het werd het hoofdkwartier van het achtentachtigste ...
Monument voor een neergestorte B17RedactieOMDB25-3-2019Klik hier...In de tuin van Soestdijkseweg 15 in de Bilt staat een bijzonder monument. Vijf stangen komen vanuit de grond omhoog en buigen op verschillende plekken ...
Eduard Veterman, kunstenaar en verzetsmanRedactieOMDB28-3-2019Klik hier...De joodse Eduard Veterman was toneelschrijver en regisseur in Den Haag, later Amsterdam waar hij kort aan De Hollandse Schouwburg verbonden was. Tijdens de Tweede ...
De bevrijdingsdag van een joodse onderduikerRedactieOMDB29-3-2019Klik hier...Walter Maas maakte de bevrijding mee in Bilthoven. Hij werd bekend doordat hij in 1949 de stichting Gaudeamus oprichtte, die de moderne muziek wil bevorderen.
Feest bij de bevrijdingRedactieOMDB29-3-2019Klik hier...Burgemeester Van der Borch viert de bevrijding aan de arm van enkele jongedames. (Foto het Utrechts Archief) De burgemeester, die in 1943 vervangen door de NSB-er Van Ravenswaay, nam ...
De Duitse capitulatieRedactieOMDB29-3-2019Klik hier...De overgave van de Duitse troepen werd geregeld in De Bilt. De opperbevelhebber in Nederland was generaal Christiansen. Hij liet de onderhandelingen over de details ...
Incidenten bij de bevrijdingRedactieOMDB29-3-2019Klik hier...Toen op 4 mei bekend werd dat het Duitse leger zich had overgegeven, waren veel Duitse soldaten daarvan nog niet doordrongen. Zij stonden niet toe ...
9 oktober 1944: een rampdag voor De BiltRedactieOMDB15-4-2019Klik hier...Afgebeeld is de Stenen Man op de fusilladeplaats van Kamp Amersfoort. (Foto: Anne Doedens). Dertien inwoners van De Bilt gingen via dat kamp hun dood ...
Dossier bevrijdingRedactieOMDB15-4-2019Klik hier...In het overzicht hieronder proberen we de bijdragen over de bevrijding van de dorpen van de huidige gemeente De Bilt op deze site in een kader ...
Herdenking en protest op 4 mei 1969RedactieOMDB22-4-2019Klik hier...Tijdens de nationale dodenherdenking van 1969 waren er op verschillende plekken in Nederland incidenten. In Bilthoven vond een protest plaats van ongeveer dertig leerlingen, oud-leerlingen
Zeepfabrieken BilthovenRedactieOMDB15-5-2019Klik hier...De N.V. ZeepfabriekenBilthoven aan de Rembrandtlaan 18 in Bilthoven (Bron: Geheugen van Nederland). Het bedrijf was hier gevestigd van 1938 tot 1941.
Ferdi van der Ham, een verzetsheld uit BilthovenRedactieOMDB10-6-2019Klik hier...Ferdi van der Ham was een verzetsheld uit Bilthoven. In de zomer van 1941 zeilde hij nog met zijn vrienden op de Loosdrechtse Plassen.
Verzetsstrijdster Jacoba van Tongeren en GroenekanRedactieOMDB11-9-2019Klik hier...In de Vierklank van 11 mei 2016 beschreef Henk van de Bunt de vier mei-viering van dat jaar in Groenekan. Hij citeerde daarbij Groenekanner Julius ...
Montessorischool van 100 jaar kan veel verhalenRedactieOMDB2-10-2019Klik hier...Schrijf eens een stukje over de lagere school voor de jubileumschakeltjes, dat zal je maar gevraagd worden, schrijft Ireen bij het 50-jarig jubileum van de ...
Hans Hellendoorn, comandant van de Binnenlandse Strijdkrachten in De BiltRedactieOMDB7-11-2019Klik hier...In september 1944 gaf de regering in ballingschap uit Londen de opdracht aan de diverse verzetsgroepen in Nederland zich te bundelen. Al of niet met ...
De kinderen van Versteeg moeten onder de wol: over ir. Willem HupkesRedactieOMDB9-11-2019Klik hier...De kinderen van Versteeg moeten onder de wol.  Zo luidde in 1944 een codebericht van Radio Oranje vanuit Londen voor ir. Willem Hupkes, president-directeur van ...
De uitdeling van Zweeds wittebroodRedactieOMDB20-11-2019Klik hier...Op de foto zien we hoe tegen het einde van de oorlog op het terrein van Inventum aan de Leijenseweg en de Brandenburgerweg Zweeds wittebrood ...
Philip de Leeuw, verzetsmanRedactieOMDB21-11-2019Klik hier...Philip de Leeuw, die was ondergedoken in Bilthoven, gaf leiding aan de aanslag op de spoorlijn Utrecht-Amersfoort in november 1944. Dit koste het leven van...
Oorlogsgeheimen: Overval op het politiebureau van MaartensdijkRedactieOMDB22-11-2019Klik hier...Voorjaar 2013 zond omroep Max de serie Oorlogsgeheimen uit: een televisieserie over zoektochten naar het verleden. Aflevering De knokploeg van mijn vader.
De Bilthovensche Courant na de bevrijdingRedactieOMDB26-11-2019Klik hier...In 1941 werden de Biltsche Courant en de Bilthovensche Courant opgeheven. Na de oorlog was de Bilthovensche Courant de eerste die weer verscheen.
Smeerstation De Bilt: hulp aan gevangenenRedactieOMDB27-11-2019Klik hier...Afgebeeld is Lucia Henriette Maria Agnes Ziegenhardt (1907-1980), die met haar mans naam bekend stond als Loes van Overeem.
Beukennootjes in de hongerwinterRedactieOMDB3-12-2019Klik hier...Toen in de Tweede Wereldoorlog het gebrek aan eten steeds groter werd, spoorde de overheid de bevolking aan om beukennootjes te rapen.
Meindert Brouwer en zijn geheime zenderRedactieOMDB7-12-2019Klik hier...Afgebeeld is een zender ontvanger die door verzetslieden en geheime dienstmensen tijdens de Tweede Wereldoorlog werd gebruikt om vanuit bezet gebied metLonden te communiceren.
Joden niet gewenschtRedactieOMDB9-12-2019Klik hier...Dit bord stond in de Tweede Wereldoorlog bij de grens van de gemeente De Bilt aan de Utrechtseweg. (Foto RHC Vecht en Venen). Symbool van de Joodse onderdrukking en vervolging. Dergelijke bordjes
De gaarkeuken van InventumRedactieOMDB6-1-2020Klik hier...Hier zien we de rij voor de centrale keuken van Inventum. (Foto RHC Vecht en Venen) Inventum was een fabriek van huishoudelijke elektrische apparaten.
Biltse grond onder waterRedactieOMDB15-1-2020Klik hier...Inundaties Werken bij Griftensteyn 1945
Jong in de oorlog: Jifke Leemhuis dook onder de tafelRedactieOMDB19-1-2020Klik hier...We moeten dat eens even oefenen, had meester Thierry van de Montessorischool in Bilthoven gezegd. Daarmee bedoelde hij dat zijn hele school van circa veertig leerlingen op tijd en gepast moest reageren op het luchtalarm dat vanaf 1944 met regelmaat afging in gemeente De Bilt.
De verdwenen villa EnsahRedactieOMDB22-1-2020Klik hier...De villa ENSAH was de eerste villa die gebouwd werd bij het station Bilthoven, dat toen nog station De Bilt heette. Hij is gebouwd in 1899/1900. Het einde kwam in december 1944 toen een voltreffer het pand in puin legde.
Jong in de oorlog: Philip Holt moest vaak verhuizenRedactieOMDB23-1-2020Klik hier...Toen het gezin verhuisde naar de Merellaan in Bilthoven Zuid, verruilde Philip het Bonifatius voor Het Nieuwe Lyceum. Hij kwam in een zogeheten opvangklas die was ingesteld voor kinderen van evacuees. Ook dat duurde niet lang, want in september 1943 werd het HNL door de Duitsers gevorderd. Er kwam tijdelijk vervangende lesruimte op verschillende adressen in Bilthoven, zoals de Villa Oase. 
Bevrijdingsfeesten in MaartensdijkRedactieOMDB27-1-2020Klik hier...In de gemeente Maartensdijk werd de bevrijding van de Duitse overheersing uitbundig gevierd. Hier zien we hoe de waarnemende burgemeester van Maartensdijk D. Udo een toespraak houdt bij een feest in Tuindorp. 
De aftocht van de Duitse troepenRedactieOMDB27-1-2020Klik hier...Op deze foto’s, die zijn gemaakt door een onbekende fotograaf, zien we de aftocht van de Duitse troepen langs de Utrechtseweg in De Bilt. De soldaten moesten lopen en hun bezittingen werden vervoerd met paard-en-wagen. De foto’s zijn genomen ter hoogte van Klein Beerschoten, Utrechtseweg 60.
Gekke Gerrit in MaartensdijkRedactieOMDB29-1-2020Klik hier...De gemeente Maartensdijk werd aan het einde van de oorlog bestuurd door de NSB-er Anton Gerrit Jongsma (1899-1960), die in oktober 1944 werd benoemd tot waarnemende burgemeester. Hij had in zijn  vorige standplaats Krommenie de bijnaam Gekke Gerrit gekregen.
De Statenverkiezingen van 1935 in De Bilt en MaartensdijkRedactieOMDB7-2-2020Klik hier...Bij de verkiezingen voor de provinciale staten op 17 april 1935 behaalde de NSB, die een nieuwe  politieke partij was, zeer hoge resultaten. In De Bilt kreeg de partij 15,06 procent van de stemmen wen in Maartensdijk was het maar liefst 16,88 procent. Dat was nog veel meer dan het landelijke resultaat van bijna 8 procent
De centrale inlichtingendienst in MaartensdijkRedactieOMDB7-2-2020Klik hier...Hier zien we de geheime telefooncentrale van de Centrale Inlichtingendienst of CID in Tuindorp, toen nog een deel van Maartensdijk, zoals die er in de eerste helft van 1945 uitzag. Hij was ingebouwd in een boekenkast. (Foto’s het Utrechts Archief) Deze telefoonpost werd bemand door Pim Huydecoper van Nigtevecht en Ernst Veen.
Jan en Kees Brinkhof gefusilleerdRedactieOMDB12-2-2020Klik hier...Ter gelegenheid van het vijfentwintigjarige jubileum van Jan Brinkhof als organist van de St. Michaëlkerk in De Bilt werd deze foto genomen. Jan zit in …
Seyss-Inquart in MaartensdijkRedactieOMDB14-2-2020Klik hier...Hier zien we twee foto’s van een bezoek dat rijkscommissaris Seyss-Inquart in april 1942 bracht aan Maartensdijk, waar hij de plaatselijke afdeling van de Nederlandsche Arbeidsinzet …
Onderduiken in een grafkelderRedactieOMDB14-2-2020Klik hier...Aan het einde van de oorlog verstopten jongemannen zich soms in een grafkelder op de begraafplaats bij de Nederlands Hervormde Kerk aan de Dorpsstraat in …
De intocht op de UtrechtsewegRedactieOMDB21-2-2020Klik hier...Langs de Utrechtseweg stonden om de zoveel meter vierkante betonnen schuilplaatsen waar auto’s in konden. Daar stonden wij met heel veel jongens en meisjes bovenop …
De rokerskaartRedactieOMDB21-2-2020Klik hier... Op deze foto zien we de distributie van rookwaren in Bilthoven. Dat gebeurde met het gebruik van een rokerskaart, waarvan we hieronder een voorbeeld zien.
Verraad in De Bilt in 1943RedactieOMDB3-3-2020Klik hier... Afgebeeld is de kop van het illegale blad De Waarheid en een artikel uit de legale versie van dat blad van 2 augustus 1946. Het
John Twiss Quarles van Ufford en het verzetRedactieOMDB5-3-2020Klik hier... Op 3 mei 1942 schoten Duitse kampbewakers John Edward Willem Twiss Quarles van Ufford (1889-1942) uit Groenekan dood tegelijk met een aantal medegevangenen uit Nederland.
Na 75 jaar; Maps Mohr meldt zichRedactieOMDB6-3-2020Klik hier... Afgelopen week werden we verblijd met een wel heel verrassend mailtje uit Engeland. De inmiddels 98-jarige Maps Lane-Mohr schreef ons dat zij een van de
De Nederlandse ArbeidsdienstRedactieOMDB9-3-2020Klik hier... Op 15 oktober 1941 werd de Nederlandsche Arbeidsdienst of NAD opgericht, aanvankelijk onder de naam Opbouwdienst. Daarmee wilden de Duitse autoriteiten Nederlandse arbeidskrachten gebruiken om
De Canadezen gaan weer naar huisRedactieOMDB9-3-2020Klik hier... Op deze foto zien we hoe een Canadese soldaat op 29 augustus 1945 teruggaat naar Canada. De man op de foto is korporaal Don Gordon
Bevrijdingsfeest op Sanatorium Berg en BoschRedactieOMDB13-3-2020Klik hier... Op woensdag 9 mei 1945 werd bij het Sanatorium Berg en Bosch de bevrijding gevierd. Het begon met het hijsen van de vlag door dr.
De bevrijding: een merkwaardig voorval bij Berg en BoschRedactieOMDB16-3-2020Klik hier... Afgebeeld is een jeep met ordonnans van de Polar Bears, met daarachter drie kennelijk opgewekt kijkende Duitse Feldgendarmen. Het gezelschap staat voor de ingang van
Het probleem van de ingegooide ruitenRedactieOMDB16-3-2020Klik hier... In de bovenstaande waarschuwingen uit het voorjaar van 1941 is burgemeester Tjalma van Maartensdijk aan het woord. Er waren ruiten ingegooid in Tuindorp, de wijk
De radio afgepaktRedactieOMDB16-3-2020Klik hier... Op 27 mei 1943 maakte de burgemeester van De Bilt bekend dat de inwoners hun radio’s moesten inleveren. Daarbij gaf hij per straat aan, op
De mobilisatieRedactieOMDB17-3-2020Klik hier... Op de foto zien we een groep soldaten tijdens de mobilisatie van 1939. Het bijschrift maakt duidelijk dat het om De Bilt gaat. Hans de
Inleiding tot Exodus (mei 1945)RedactieSt Maerten1-5-1990Klik hier...Inundatie en evacuatie van de Nieuwe Hollandse Waterlinie (NHW) in Groenekan en Westbroek
Groenekan in de gevarenzoneW. HoebinkSt Maerten1-5-1990Klik hier...Inundatie en evacuatie van de Nieuwe Hollandse Waterlinie (NHW) in Groenekan. De eerste oorlogsdagen. Mei 1940.
De Exodus van Twee DorpenWerkgroep Mondelinge DocumentatieSt Maerten1-5-1990Klik hier...Inundatie en evacuatie van de Nieuwe Hollandse Waterlinie (NHW) in Groenekan en Westbroek
Het archief, of hoe het in de papieren liep!N.AdemaSt Maerten1-5-1990Klik hier...Inundatie en evacuatie van de Nieuwe Hollandse Waterlinie (NHW) in Westbroek. De kosten en de declaraties.
Maartensdijk bevrijd 1945Koos KolenbranderSt Maerten1-5-1995Klik hier...De Polar Bears en andere bevrijdingsfoto's
Verzoek en vervolg (Oproep}Wim HoebinkSt Maerten1-5-1995Klik hier...Oproep om verhalen, foto's en documenten ver de tweede wereldoorlog WO2 te delen
De crash in GroenekanWim HoebinkSt Maerten1-5-1995Klik hier...Het neerstorten van de B-17 42-104285 in Groenekan. Gezagvoerder Art Codding.
Het Noodziekenhuis aan de Oost 50 in Hollandsche RadingKoos KolenbranderSt Maerten1-5-1995Klik hier...Het huis van de familie Hooft Graafland fungeerde van september 1944 tot juni 1945 als noodhospitaal
De trieste bevrijdingsdag van WestbroekLeen de Raadt en Henkvan ZijtveldSt Maerten1-5-1995Klik hier...Het drama van de bevrijding in Westbroek. Slachtoffers Bouma De Kruyff Van Dam Manten Jaarsma Van de Boom
Herinneringen a.d. bezettingstijd in WestbroekKoos KolenbranderSt Maerten1-6-2004Klik hier...Het verhaal van de familie Stam en hun boerderij aan de Kerkdijk 22 in Westbroek
De vreemde lente van 1945 in GroenekanWim van SchaikSt Maerten1-5-2005Klik hier...Inundatie van de Nieuwe Hollandse Waterlinie (NHW) in Groenekan. De laatste oorlogsdagen. April en mei 1945.
Bevrijding MaartensdijkKoos KolenbranderSt Maerten1-5-2010Klik hier...De Polar Bears rijden Maartensdijk binnen en de bevrijdingsfeesten
Opdat wij niet vergetenH. DoornenbalSt Maerten1-12-2014Klik hier...Herinneringen aan Herman Doornenbal en Arie van Amerongen. Boerderij de Avond en boerderij De ijzeren Mortier.
Lezing, herdenking Tweede Wereldoorlog en de bevrijdingM. MobachSt Maerten1-12-2014Klik hier...Lezing van M Mobach. Marechaussee in westbroek. Verzet. Brandweer Westbroek. Wapens verborgen in de brandweerkazerne.
Onderduik en verzet in GroenekanF. KlokSt Maerten1-5-2015Klik hier...NSB NSV-Schule Verzetsstrijders politieman Rakers / familie Buddingh / familie van den Hurk / familie Hulst / meester Ben Blankenstein
Enkele ervaringen, gedachten, gevoelens over de Tweede WereldoorlogR. KlaassenSt Maerten1-5-2015Klik hier...Persoonlijke herinneringen. Zoon van Peter Klaassen ambtenaar gemeentehuis. Persoonsbewijzen vervelsen. Onderduik.
Maartensdijks Tuindorp in de Tweede WereldoorlogR.Hufen HznSt Maerten1-5-2018Klik hier...NSB burgemeester van der Voort van er Zijp. Joodse huisarts Frijda. W. Eichemwald. Centrale kinderkeuken en kindertransporten.
Narcissen in bos VoordaanTonneke WilminkSt Maerten1-12-2018Klik hier...Jacoba van Tongeren, WO2, verzet,
Maartensdijk Bevrijd 'Kiek nou toch 's effe an'Koos KolenbranderVierklank3-5-1995Klik hier...Oprichting oranjecomite, Oranjebal, Allegorische optocht
Herinneringen aan het laatste gedeelte van de oorlogMarijn NekkersVierklank30-4-2014Klik hier...Henk de Graaf uit Hollandsche Rading is een van de sprekers die het woord zal voeren tijdens de Nationale Herdenking op 4 mei in de Maartenskerk in Maartensdijk.
Rachel Polak werkte als kleuterleidster in het onderwijsHenk van de BuntVierklank4-2-2015Klik hier... Rachel Polak-de Jong (1911) maakte veel mee in haar lange leven. Tijdens de oorlog verloor ze haar man en bijna heel haar joodse familie. Iedere avond voor het slapengaan zegt ze welterusten tegen haar dierbaren van wie de foto s in een hoekje van de kamer staan.
Bevrijding van een oorlog die nooit voorbij gaatGuus GeebelVierklank29-4-2015Klik hier...7 mei 1945 kwamen de eerste Engelse pantservoertuigen vanuit Amersfoort op de Utrechtseweg De Bilt binnen. De toen 21-jarige Maartje Balk uit Bilthoven was daarbij. Haar familie was tijdens de oorlog actief bij het verzet in Bilthoven. Broer Machiel werd in november 1944 neergeschoten en overleed op 19-jarige leeftijd. Maartje was in die tijd koerierster voor het verzet.
Op 4 mei gingen we ramen lappenHenk van de BuntVierklank29-4-2015Klik hier...In haar jonge jaren liep Rachel de Jong met een gebroken geweertje; in Nederland het symbool voor het pacifisme. Het werd gedragen als een speldje op de kleding. De verschrikkingen van de Eerste Wereldoorlog waren aanleiding voor deze grote antimilitaristische beweging. Deze beweging kon echter niet de opkomst van het militarisme in Duitsland voorkomen. 70 jaren na de bevrijding (1945) kijkt zij nog met afkeer en wrok terug op die verschrikkelijke oorlog.
70 jaar na bevrijding nog altijd een bijzondere herinneringKoos KolenbranderVierklank6-5-2015Klik hier...Wim de Rooy kan zich de Bevrijdingsdag op 5 mei 1945 in Maartensdijk nog goed herinneren. Op een foto van die dag bij de tol in Maartensdijk verwelkomt een enthousiaste groep Maartensdijkers de bevrijders.
Het verhaal rond de noodlandingHenk van de BuntVierklank30-6-2015Klik hier...neerstorten van een Amerikaanse B17 bommenwerper in het dorp Groenekan
Over Bilthovense oorlogsslachtoffersHenk van de BuntVierklank9-10-2015Klik hier...Pieter ter Beek en Philip de Leeuw volgde op een aanslag op de spoorlijn bij Groenekan begin november '44. Naar aanleiding daarvan werden ook de Bilthovenaren Zus Boerma-Derksen Kees Boeke Stella Giesberts Mach(-iel) Balk en zijn ouders gearresteerd. Evenals ter Beek en de Leeuw zou de jonge verzetsman Balk zijn inzet met de dood bekopen. De anderen overleefden evenals de enige verzetsman; de bij de mislukte aanslag ontsnapte Joep Huffener.
De Stille Helden van GroenekanGuus GeebelVierklank5-12-2015Klik hier...het boek 'Groenekan en de Tweede Wereldoorlog' met archief- en literatuuronderzoek en verhalen van mensen die nog weten hoe het er hier in de oorlog aan toe is gegaan Frank Klok Wim Hoebink en Wim van Schaik
Kind in de oorlogKarien ScholtenVierklank7-1-2016Klik hier...11-jarig meisje vertelt haar herinneringen aan bevrijdingsdag in Westbroek
Oorlogservaringen van twee MaartensdijkersKoos KolenbranderVierklank14-1-2016Klik hier...Arie van Amerongen en Herman Doornenbal woonden tijdens de bezetting thuis bij hun ouders in Maartensdijk: Arie in de boerderij De Avond en Herman in de boerderij De IJzeren Mortier
'Herinneringen van een Joods onderduikertje' Henk van de BuntVierklank1-3-2016Klik hier...Over Karel Beesemer die als Joods jongetje vanaf zijn vijfde tot zijn tiende onder andere werd ondergebracht op onderduikadressen in Amsterdam Rotterdam 's GravenmoerVeenendaal Bilthoven en Renkum
Maartensdijk bakermat ondergrondse persFrank KlokVierklank26-4-2016Klik hier...Lodie en Klaas Voute oprichters van 'Het Bulletin' een verzetskrant met feitelijke informatie
Het drama van WestbroekWalter EijndhovenVierklank4-5-2016Klik hier...Boekje Matthias Nagel (11) over bevrijdingsdag in Westbroek
Amsterdamse verzetsvrouw zorgt voor narcissen in GroenekanHenk van de BuntVierklank22-12-2017Klik hier...Jacoba van Tongeren en Groep 2000 verzet
Zoet is de oorlog voor wie hem niet heeft meegemaaktHenk van de BuntVierklank26-4-2018Klik hier...Interview met Bernard Schut nav interviews met overlevenden
Oorlog is de vader van alle dingenHenk van de BuntVierklank9-5-2018Klik hier...Interview met Bernard Schut nav interviews met overlevenden
Over het monument Jan Steenlaan is weinig bekendHenk van de BuntVierklank10-5-2018Klik hier...Een kruis (onthuld op 18 september 1945 red. ) op de hoek van de Soestdijkseweg en de Jan Steenlaan. Achtergrond onbekend. Het was het eerste oorlogsmonument in de gemeente. Mogelijk een herdenkingsteken, geplaatst door nabestaanden van omgekomenen.
Plaatsgenoten - De overlevenden (I)Bernard SchutVierklank6-3-2019Klik hier...Pim Boellaard . Velo Bierman. Pim Reijntjes. W.L. (Boebie) Brugsma . Overlevenden van de concentratiekampen Natzweiler. Later woonachtig in De Bilt Bilthoven en Hollandsche Rading
Tijsma onderzoekt geschiedenis Joodse bevolking 'Zij horen ook herdacht te worden'Henk van de BuntVierklank26-4-2019Klik hier...Joodse oorlogsslachtoffers horen herdacht te worden. Douwe Tijsma
Plaatsgenoten - De overlevenden (III)Bernard SchutVierklank1-5-2019Klik hier...Pim Boellaard . Velo Bierman. Pim Reijntjes. W.L. (Boebie) Brugsma . Overlevenden van de concentratiekampen Natzweiler. Later woonachtig in De Bilt Bilthoven en Hollandsche Rading
Westbroek was in oorlogstijd een multiculturele samenlevingHenk van de BuntVierklank8-5-2019Klik hier...650 evacuees uit Huissen Jan Lenssinck onderduikers in de polder verzet
Canadese bevrijdingsleger in MaartensdijkHenk van de BuntVierklank8-5-2019Klik hier...bevrijding Polar bears
Levensverhaal van de bijna 100-jarige Biltenaar Marten MobachHenk van de BuntVierklank12-6-2019Klik hier...verzet
Tijsma op de bres voor vergeten slachtoffers WO IIHenk van de BuntVierklank7-8-2019Klik hier...Joodse oorlogsslachtoffers horen herdacht te worden. Douwe Tijsma
Vergeten stenen getuigen van een verschrikkelijke tijdHenk van de BuntVierklank14-8-2019Klik hier...Joodse oorlogsslachtoffers horen herdacht te worden. Douwe Tijsma
Naam ontbreekt op monumentHenk van de BuntVierklank12-11-2019Klik hier...Joep Huffener en Philip (Flip) de Leeuw. Mach Balk. De Leeuw ontbreekt op het verzetsherdenkingsmonument bij Jagtlust
De Hongerwinter van '44-'45Bernard SchutVierklank25-12-2019Klik hier...Honger in de Bilt. Ooggetuigen vertellen. Hongertochten.
Foto's '40-'45 uit de Provincie UtrechtBernard Schut mmv Veroniek ClerkxVierklank22-1-2020Klik hier...Loes Overeem, Kamp Amersfoort. Ir. Hupkes, directeur van de NS die, toen hij tijdens een spelletje golf hoorde dat de Spoorwegstaking was uitgebroken, zich rechtstreeks naar zijn onderduikadres begaf; een villa in Maartensdijk.
Ontbrekende jaargangen van de Vierklank: 1996 tm 2012Vierklank27-1-2020Via internet zijn geen links te vinden naar de uitgaven tussen 1995 en 2013
Het drama van JaglustBernard SchutVierklank11-2-2020Klik hier...Op 9 oktober1944 vond er een razzia plaats in De Bilt in de buurt waarin o.a. de Konijnenlaan en de Hazenlaan liggen. De onderduikers daar namen de benen naar het gebied achter Jagtlust, een toen nog braakliggend stuk grond . Hier werd de jacht op de onderduikers geopend. Elf man werd gepakt. En verder 3 gemeenteambtenaren, toevallige passanten. De jongste was 17. De oudste 39. Drie mannen kwamen uit één gezin. De groep werd zonder pardon afgevoerd naar Kamp Amersfoort.
De Bilt in Wereldoorlog IIHenk van de BuntVierklank19-2-2020Klik hier...De website van de Historische Vereniging Maartensdijk (HVM), waar met ingang van 29 januari het dossier 'Maartensdijk (en De Bilt) in WO2' online staat. Het 'dossier' heeft betrekking op een inventarisatie van ruim 160 publicaties over de tweede wereldoorlog in deze gemeente.
"Hoe heette ik ook al weer?"Henk van de BuntVierklank25-2-2020Klik hier...In Hoe heette ik ook alweer? beschrijft Biltenaar Karel Beesemer, hoe hij als Joods jongetje uit Amsterdam via allerlei omzwervingen in Renkum een veilig onderduikadres vond.