St Maerten 60


De extra’s uit St Maerten 60, mei 2021

In het meinummer 2021 van St Maerten vindt u bij een aantal artikelen een tekstblok met de titel Extra en verwijzingen naar het internet. Op deze pagina kunt u, voor elk artikel apart, deze verwijzingen met één muisklik opvolgen. Klik op de titel en u springt naar het gewenste artikel.

Rustenhoven, van ontginning en hofstede naar buitenplaats door Geert Boorsma
Bepaling van de grenzen van Maartensdijk door Kees Floor

Struikelstenen voor Spoorlaan 57, Hollandsche Rading door Evert Theunissen en DouweTijsma
Sweerts en de Britse geheime dienst in Hollandsche Rading door Jochem Botman




Rustenhoven

Rustenhoven, van ontginning en hofstede naar buitenplaats door Geert Boorsma

Het barometermuseum

Als aanvulling op de tekst tonen wij u een korte film uit 1997 onder de titel ‘Het barometermuseum’. De film is gemaakt in 1997 door Fons Pennings – PenningsMedia Zeist. In 2012 is de film op YouTube gezet. De Historische Vereniging Maartensdijk bewaart een kopie van deze film.
Fons Pennings beschreef het ontstaan van deze film in een emailbericht aan onze vereniging:

“Leuk dat dit filmpje opdook.
Het is gemaakt in 1997 op 27 maart, aldus een muf ruikende agenda.
Ik herinner me de gastvrijheid van Bert Bolle en natuurlijk die enorme thermometer in de hal van het gebouw. En ook zijn voornemen om te gaan emigreren, zijn gemopper op Nederland. Hij vond het ondernemingsklimaat in Nederland benauwend, als ik me goed herinner.
De reportage was onderdeel van het dagelijks programma Weer & Verkeer van RTL5, waar naast het weerpraatje van Peter Timofeeff (en later ook Helga van Leur) ook plaats was voor een gefilmd achtergrondverhaal. RTL lanceerde op 1 januari 1997 een nieuwe tv-zender, waar in Weer & Verkeer centraal stond: RTL5 Weer en Verkeer. Ik heb ruim 100 reportages gemaakt.”

De website van Bert Bolle

Er is nog een oude – niet meer actieve – website van Bert Bolle, opgeslagen in web.archive. Op dit internetarchief zijn meer dan 475 miljard webpagina’s opgeslagen.
Daarmee is de site van Bert Bolle op zichzelf al historisch. Maar dat komt ook door – onder meer -de privéverhalen, meer dan 50 Maartensdijkse anekdotes en fotocollecties met Rustenhoven op ansichtkaarten en Rustenhoven als reclamedecor.

Rustenhoven, getekend door Bert Bolle

Bronvermelding

De auteur (Geert Boorsma) is voor de opzet van zijn publicatie over Rustenhoven schatplichtig aan het boekje Buitenplaats Rustenhoven van Bert Bolle uit 2012. Dit boek is digitaal in te zien via deze link: Buitenplaats Rustenhoven, SCEM-uitgeverij, 2012 .
Daarnaast is eigen onderzoek gedaan, onder meer bij het RHC Vecht en Venen en het Utrechts Archief. Verder werden diverse andere boeken en bronnen geraadpleegd.

  • Bert Bolle, Buitenplaats Rustenhoven, SCEM-uitgeverij, 2012.
  • Martha Scholten, Het Heilig-Kruisgasthuis te Utrecht. 1408-1505, 1990, doctoraalscriptie, UvU, (inventaris nr. DK-2002-132).
  • Bert Bolle, Grolle Bolle, Denmark, Australië, 2012
  • Openbaar kunstbezit “Kunstschrift”, mei 2020
  • J. van Herwaarden, Opgelegde bedevaarten (Assen-Amsterdam: Van Gorcum, 1978) p. 701, 706 (nr. 71), vgl. p. 212 en 522, noten 183-184: drie Antwerpenaren veroordeeld tot een bedevaart naar het Heilige Kruisgasthuis bij Utrecht.
  • St.Maerten nr. 45, december 2013,’ De kist van de baron’, Lex van Boetzelaer. Klik hier …
  • Hanny Alders, ‘Jan van Scorel, een leven in schetsen’, Uitgeverij Conserve, 1995
  • Regionaal Historisch Centrum Vecht en Venen: Twee brieven en een tekening m.b.t. het verplaatsen van de grafkelder. Archief van Maartensdijk 1926-1957 (1034). Klik hier …
  • G.Mulder, Historie van de Dorpskerk te Maartensdijk, Parel Promotie, 2012
  • Maria Laméris, Markant Maartensdijk, 1997
  • Meertens Instituut. Bedevaarten in Nederland. Klik hier .
  • Online Museum De Bilt over Rustenhoven. Klik hier …
  • De Vierklank. Maartensdijk bakermat van de ondergrondse pers. Klik hier …

Naar boven




Grenzen

Bepaling van de grenzen van Maartensdijk door Kees Floor

Dit artikel van Kees Floor vormt een mooie aanvulling op twee eerdere artikelen over de grensbepalingen in eerdere nummers van St Maerten. Hieronder kunt u deze artikelen aanklikken.

Afbeeldingen (in kleur)

Originele foto’s (in kleur) uit het artikel. Alle foto’s zijn voorzien van een uitgebreide toelichting.
Klik op de filmstrip voor een diavoorstelling met grote foto’s. U kunt alle foto’s bekijken met de links/rechts symbooltjes op de foto. Druk op esc om terug te keren.

1_FS_MAA_18H.jpg
2_westbroek_figuratief_klop_gagel.jpg
3_zuilen_1812_art-2.jpg
5_BB-THA_0020_NHSH.jpg
6_Image1.jpg

Bronvermelding

  1. In de Franse tijd werd een begin gemaakt met de voorbereidingen voor de instelling van het ‘Keizerlijk Kadaster’. In een draaiboek, de zogeheten Méthodique Verzameling, was vastgelegd hoe de landmeters te werk moesten gaan.
    Bron: Methodique verzameling der wetten, decreten, reglementen, instructiën en decisiën, betrekkelijk het Cadaster van het Fransche Rijk, eerste deel. Amsterdam 1812.
  2. Aanvankelijk verliep het proces echter uiterst traag; de gemeenten Maartensdijk, Achttienhoven en Westbroek waren pas in 1818 aan de beurt.
    Bron: Het Utrechts Archief, toegang 1294, inv.nrs. 2689 (Zuilen 1812, Maarssen) en 3799 (Westbroek, Achttienhoven, Maartensdijk, Zuilen 1818).
  3. De registers van uitgaande stukken van de gemeente Maartensdijk en correspondentie van maire Eyck van Maartensdijk en de eerdergenoemde, in 1812 in de regio werkzame landmeter Van Duijn met de gemeente Utrecht geven het overtuigend bewijs voor een grensbepaling in 1812.
    Bron registers: Archief gemeente Maartensdijk 1811-1925, Regionaal Historisch Centrum Vecht en Venen, Breukelen (RHCVV), toegang 1019, inv.nr. 27
    Bron correspondentie: D.W.C. Schuylenburg, Aanteekeningen over de grenzen der gemeenten Utrecht en de Bilt in den aanvang der 19e eeuw, ca 1910, Het Utrechts Archief, toegang 4001, Inv. nr. 6, scans 2 en 3.
  4. Kennisgeving van ophanden zijnde activiteiten ter voorbereiding van het Kadaster in Breukelen en de overige gemeenten van het kanton Maarssen.
    Bron: Archief gerecht Westbroek 1625-1813, RHCVV toegang 1047, inv.nr 281-2.

Naar boven



Struikelstenen

Struikelstenen voor Spoorlaan 57, Hollandsche Rading door Evert Theunissen en DouweTijsma

Op 4 maart 2020 is de Stichting Struikelstenen De Bilt opgericht. Een struikelsteen (Stolperstein) is een gedenksteen van 10 bij 10 cm die geplaatst wordt bij de woning waar in de oorlog een slachtoffer van de Holocaust heeft gewoond. Doel van de stichting is het plaatsen van struikelstenen ter herinnering aan de weggevoerde en later omgekomen inwoners van de huidige gemeente De Bilt. Klik hier .. voor meer info.

Stolpersteine, ook bekend als struikelstenen, is een project van de Duitse kunstenaar Gunter Demnig. Het is een over geheel Europa verspreid monument voor de slachtoffers van het nationaalsocialisme. In Friesland worden de gedenktekens stroffelstiennen genoemd, in Vlaanderen ook wel gedenkkasseien.
Demnig brengt deze gedenktekens aan in het trottoir voor de vroegere woonhuizen van mensen die door de nazi’s verdreven, gedeporteerd, vermoord of tot zelfmoord gedreven zijn.

Lees meer …

Gunter Demnig

Hans Jansen = Hans Nesna

Hans Jansen, die zo’n belangrijke rol heeft gespeeld in het verhaal van de familie Friedheim, was een schrijver en journalist met het pseudoniem Nesna. Na de oorlog, in 1946, maakte hij als geaccrediteerde Engelse oorlogscorrespondent een reportage van een reis naar het verwoeste Duitsland met Sem Presser. Hij schreef blijspelen, kluchten en serieuze toneelstukken (onder meer ‘De troubadour van Loosdrecht’ met Ko van Dijk). Verder schreef hij nog teksten voor de radio. In St Maerten 58 heeft Geert Boorsma geschreven over Hans Nesna en zijn boek ‘Hongerprocessie’ over de hongerwinter van 1944-1945. Klik hier … voor het artikel dat is te vinden op pagina 44.
Erratum: In dit artikel staat dat Nesna woonde op Spoorlaan 57, maar dat moet zijn 59 (op 57 woonde de familie Friedheim). Verder is er een foto met het bijschrift ‘Hans Nesna met zoon Kees …’; dit moet zijn ‘Hans Nesna met zoon Loet …’ (bron: kleinzoon Jelle Nesna).

Naar boven



Sweerts

Sweerts en de Britse geheime dienst in Hollandsche Rading door Jochem Botman

Jochem Botman schreef een aanzienlijk uitgebreider artikel over Pierre Sweerts op de website ‘Traces of war’. Lees hier … dit uitgebreide artikel.
Daarnaast publiceerde Botman in 2019 het boek ‘De Tarzan van Limburg’, een biografie van Pierre Sweerts.

In St Maerten publiceerde hij het verhaal van Wim Sassen, die op spectaculaire wijze in 1945 ontsnapte uit Fort Blauwkapel waar hij na de oorlog werd gedetineerd. Lees hier … het verhaal van Wim Sassen in St Maerten, dat begint op pagina 56.

Naar boven